Copyright ofzo.....

Door Timo op dinsdag 16 juli 2013 01:00 - Reacties (5)
Categorie: CV & Artistieke Werkomschrijving, Views: 2.332

Vroeger, toen je nog inspiratiemateriaal uit boeken knipte. Plakte, sneed, verfde, en tekende om je idee duidelijk te maken. Toen je niet willekeurig op internet ging, leuk plaatje op google intikte en het resultaat voor je eigen gewin gebruikte.

Een wereld waarin inspiratie niet uit andermans plaatjes kwam, een wereld waarin je ideeŽn zelf bedacht. Toen kwam het internet, met een massale shitload aan beelden op Flick, Facebook, HTTP, en alles wat je maar bedenken kunt. Zoek machines die alles perfect indexeren, zodat als jij een plaatje van een groene hond met een geel hoedje op zoekt jij het kan vinden.



Het lijkt allemaal zo makkelijk om maar te blijven knippen en plakken, te kopiŽren en te vermenigvuldigen maar wat mag nou eigenlijk?
In de wetgeving staat: "
Artikel 12
1Onder de openbaarmaking van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt mede verstaan:
1de openbaarmaking van eene verveelvoudiging van het geheel of een gedeelte van het werk;
2de verbreiding van het geheel of een gedeelte van het werk of van eene verveelvoudiging daarvan, zoolang het niet in druk verschenen is;
3het verhuren of uitlenen van het geheel of een gedeelte van een exemplaar van het werk met uitzondering van bouwwerken en werken van toegepaste kunst, of van een verveelvoudiging daarvan die door de rechthebbende of met zijn toestemming in het verkeer is gebracht;
4de voordracht, op- of uitvoering of voorstelling in het openbaar van het geheel of een gedeelte van het werk of van eene verveelvoudiging daarvan;
5het uitzenden van een in een radio- of televisieprogramma opgenomen werk door middel van een satelliet of een andere zender of een omroepnetwerk als bedoeld in artikel 1, onderdeel q, van de Mediawet." http://www.wetboek-online.nl/wet/Auteurswet.html


Is het maken van moodboards door gewoonweg te kopieren dan niet gewoon plagiaat? Veelal gepost op facebook/flicker/forums door allerlei 'creatievelingen' om 'hun' ideeŽn duidelijk te maken.

Nu komt het fenomeen van iets opnieuw gebruiken en er een andere context aangeven in de wereld van kunst vaker voor. Bijvoorbeeld de soepblikken van Andy Warhol, maar ook de hippe re-photography sectie waarin Richard Prince's drukken voor veel geld worden verkocht.
Zie bijvoorbeeld deze foto:" http://aphotoeditor.com/wp-content/uploads/2008/06/rpcow2.gif (c) Richard prince,"

Volgens onze copyright wetgeving zou hetgeen dat Richard Prince doet niet mogen, maar warempel hij woont in Amerika en daar bestaat een wetgeving die het 'fair-use' gebruik omschrijft en toestaat dat een beeld/object enzovoorts door een andere kunstenaar mits voldoende aangepast gebruikt mag worden in een afgeleide.

Zou rephotography dus mogen in nederland?
hoe zit het dan met moodboards?
Of moeten we het gewoon accepteren dat wij creative commons moeten gebruiken.

Of zijn wij creatievelingen, prooi gevallen aan gemakzucht en zijn we verleerd om ouderwets te tekenen, schrijven, schilderen om ideeŽn te verduidelijken.

S]ommige creatievelingen laten zich wel eens verleiden tot het 'kopieren' van een beeld van iemand anders en dat op hun Facebook te zetten. Zonder naamsvermelding, zonder link. Is dit alleen acceptabel als het het buurmeisje op de hoek is die de laatste reclame van de onderbroeken van Calvin Klein deelt op Facebook of mag iemand die zelf onderbroeken ontwerpt dit ook delen zonder erbij te vermelden dat dit niet zijn eigen werk is.

In hoeverre gaat ons creatieve recht over tot een creatieve plicht dat zegt dat als je zelf iets maakt dat je dan niet de suggestie moet wekken dat iets anders van jouw is of had kunnen zijn.

Vraagtekens:

*BUMA/STEMRA die voor elk ge-embed filmpje geld wilde zien.
*Correct gebruik van Citaten(ook plaatjes)
*Delen op facebook (prive/Zakelijk) (vermelding van naam/auteur)

Stel ik me aan?, Is het niet mijn probleem? Of heb je een andere mening: comment beneden ;-)

Volgende: Creative Uitspatting met een iphone 05-'13 Creative Uitspatting met een iphone

Reacties


Door Broodje Kroket, dinsdag 16 juli 2013 09:27

Wat een warrig verhaal, verdiep je eerst eens in het auteursrecht in plaats van 1 weinigzeggend artikel selectief te citeren. Je zult dan zien dat er een uitgebreid systeem is van beperkingen op het auteursrecht, dwz situaties waarop het auteursrecht niet van toepassing is. Zo is er bijvoorbeeld (niet uitputtend bedoeld:) citaatrecht (art. 15a), een onderwijsexceptie (art. 16), de privťkopie (art. 16c), een openbare-werken-exceptie (art. 18), incidentele verwerking (art. 18a) en -veel door kunstenaars ingeroepen- de parodie-exceptie (art. 18b).

Verder wel interessant leesvoer: http://www.ivir.nl/publicaties/koelman/kunstexceptie.pdf

Trouwens, ik zie dat je wetboek-online gebruikt. Die website is echt volstrekt waardeloos: veel wetten die zij online hebben zijn outdated. Gebruik liever de officiŽle site, http://wetten.overheid.nl

Door Tweakers user RoadRunner84, dinsdag 16 juli 2013 09:47

Het gaat hier over gevoel/mening, niet zozeer over wetgeving en/of regelgeving.
Voor alle duidelijkheid, richtlijnen of ethische gidsen zijn equivalent aan meningen.

Nu we dat duidelijk hebben, wil ik best mijn gevoel m.b.t. creativiteit uiten. En daarna zal ik mijn gevoel m.b.t. copyright/IP recht op creatieve werken uiten.

Ik denk dat creativiteit zit in dat aspect waar ik iets maak. Een foto die ik maak is in essentie een creatief werk, al hoeft dat geheel niet kunstzinnig te zijn. Als ik een schiderij zou maken dat de mona lisa probeert na te maken is het nog altijd een creatief werk; ik heb het immers zelf geschilderd. Daarbij heb ik mij geÔnspireerd op een bestaand creatief werk van iemand anders.
Practisch gezien kan ik mijn inspiratie voor een creatief werk maar uit twee bronnen halen, die best veel op elkaar lijken: het creatief werk van iemand anders, het Creatie werk van Iemand anders. Maakt het uit waar ik mijn inspiratie uit haal? Ik denk dat dat niet terzake doet, in beide gevallen gaat het om iets dat er al eerder was en dat niet door mij gemaakt is.

De rechten op creatieve werken zijn een andere kwestie. …ťn waar ik mij graag wil inspireren op dit filmpje.
Creativiteit is een daad. Als mijn daden (het uiten/creŽeren van werken) beknot worden doordat iemand anders vindt dat ik zijn werk namaak dan is dat onacceptabel. Het is mijn creatief werk, het staat mij vrij creatief te zijn.
In essentie zijn er twee momenten geweest dat creativiteit beknot werd in de geschiedenis: bij de uitvinding van de boekdrukkunst en bij de uitvinding van geluidsdragers.
In het geval van boeken is het niet erg ingewikkeld: de inhoud van een boek bestaat (klassiek gezien) slechts uit letters en woorden. Dit is hetgeen waar volgens consensus de creatieve rechten op rusten. Een kopie van de woorden in geheel andere vorm (pocket boek, website, pdf, ebook) bevat nog steeds dezelfde woorden. Let wel dat het inspireren van een creatief werk hierop iets geheel anders is. Als ik een boek schrijf dat zich in de wereld van Harry Potter afspeelt dan rust daar m.i. geen recht op, het is immers mijn creatieve werk.
Bij muziek (en film) ligt het anders. Hier zijn niet alleen de woorden of de melodieŽn het creatieve werk, maar ook de uitvoering. Daarom is een CD van U2 uit de studio een ander werk dan de live opname van een concert met dezelfde nummers.
En hier gaat het dus een beetje (veel) mis. Want als de uitvoering een creatief werk is, waarom is een her-uitvoering door mij met dezelfde tekst en melodie dan geen creatief werk maar plagiaat? Mijn gevoel is dus dat dit moet kunnen, het is immers niet de uitvoering die ik kopieer, maar een creatie van mij die grootdeels geÔnspireerd is op een bestaand creatief werk (of Creatief Werk?).
Om deze redeneerwijze om te keren. Bovenstaand is een foto van een schilderij, maar hoe zit het dan met schiderijen van foto's? Is het plagiaat, of is het een creatief werk?
Ik denk dat het algemene gevoel is dat een her-uitvoering van een nummer door een andere groep toch een ander nummer is. "Sweet Dreams" van de Eurythmics is een ander creatief werk dan "Sweet Dreams" van Marilyn Manson, ook al hebben ze dezelfde tekst en dezelfde melodie. Is hier sprake van plagiaat? Ik vindt van niet, er is hier sprake van een nieuw creatief werk.
Het probleem waar we mee worstelen is dat muziek uit meerdere creatieve werken bestaat, maar dat ze niet los van elkaar beschikbaar zijn. Is een site met liedteksten in overtreding? Ik vindt van niet, de tekst sec is vrij suf zonder een uitvoering van het nummer.
Een ander voorbeeld is "Bittersweet Syphony" van the Verve. Ze hadden een stukje melodie gebruikt van de Rolling Stones. Hierbij had the Verve zelfs een licentie genomen op het gebruikte stukje melodie. Toch vond een rechter dat hier sprake was van plagiaat, omdat het zo'n overheersend deel van het nummer uitmaakte.
Ik ben dus van mening dat creatieve werken niet beknot moeten worden door eigendomsrechten op creatieve werken. Al is overduidelijk dat iedereen verward is over de scheidslijn tussen creatief werk en kopie. Ik denk dat een collage van plaatjes niet direct inbreuk is op de rechten op die plaatjes, het betreft immers geen verzameling maar een nieuw creatief werk.

[Reactie gewijzigd op dinsdag 16 juli 2013 09:47]


Door Tweakers user Timo, dinsdag 16 juli 2013 12:27

@Broodje Kroket,

Daar ben ik mij van bewust, gezien ook het feit dat ik in mijn eigen post netjes naamsvermelding erbij heb en citaten gebruik ;-) Het citaatrecht en het 'kunstenaarsrecht' voldoen niet aan de breedte waarin in Amerika de "fair-use" policy voor staat.

In deze policy staat namelijk dat het 'gebruiken' (use) toegestaan is onder bepaalde voorwaarden. (o.a dat het werk dusdanig genoeg afwijkt dat het een nieuw werk wordt)
Volgens mij, is deze regeling in Nederland veel beperkter. Daarnaast, mijn rant gaat om het sharen, delen en publiceren van andermans beelden om je eigen beeldvoering te bepalen. Als iedereen netjes naamsvermelding erbij zou zetten, of dat de collage een dusdanig aangepast werk is zou ik daar geen problemen mee hebben.
Mijn rant gaat over het feit dat dit niet gebeurd, de plaatjes worden gecopy-paste in een photoshop documentje. Eventueel met wat text erbij. Wat imho, niet genoeg is voor een afgeleide opzichzelfstaand kunstwerk.


@Roadrunner

Volgens mij moet je voor een reproductie a la marilyn Manson's Sweat Dreams toch echt toestemming van de rechthebbende verkrijgen want misschien liggen de rechten van de text wel bij iemand anders. Zo gauw je dat dus 'na-maakt' ookal is het in je eigen stijl een nieuwe performance is het toch (gevoelsmatig voor mij) niet toegestaan.

Het is per definitie een inbreuk aangezien er nergens namen van auteurs worden vermeld. Ik zie weinig moodboards met bronnenlijsten langskomen. Zoals in de literatuur dat verplicht is, geld dat ook voor beelden. Deze zijn altijd wettelijk beschermt met het recht dat de auteur altijd vermeld wordt, tenzij deze daar zelf bezwaar tegen maakt.

Over het schilderij voorbeeld, schilder ik van 1 foto en 'kopieer' ik dus letterlijk alles en is die foto niet van mij dan zou ik in theorie toestemming moeten vragen aan de rechthebbende voor het gebruik van deze foto. Gebruik ik delen, armen voeten, achtergrondje uit diverse bronnen (van mij of van anderen) dan is het werk een afgeleide. Natuurlijk hangt dit ook samen met schilderwijze enzovoorts maar als ik besluit om morgen een fotoserie van Erwin Olaf fotorealistisch na te schilderen dan bevind ik mij op copyrightgebied in zwaar weer.
Gevoelsmatig dan ;-) Schilder ik het idee na, dus bijvoorbeeld de serie waarin de modellen gemorphed in de muur zijn in een andere setting dan gebruik ik zijn 'idee'. Dat is namelijk gewoon toegestaan, ideeŽn hebben geen copyright, (behalve patenten) alleen uitvoeringen en dragers.

[Reactie gewijzigd op dinsdag 16 juli 2013 12:34]


Door Tweakers user H!GHGuY, dinsdag 16 juli 2013 12:38

copyright, patenten, etc., etc...

Het is een ingewikkeld kluwen dat door de jaren is gevormd. Jij haalt nu muziek aan, maar probeer software eens over dezelfde kam te scheren.

Als ik de code van iemand anders copy paste, betreft het dan een nieuw werk?
Of beter, als ik de code van iemand anders hercompileer en verkoop, is dat een nieuw werk?
Als ik code van 5 verschillende bronnen samenvoeg + wat tussenligende code erbij schrijf (collage?), is dat dan een nieuw creatief werk?

Het is gemakkelijk om regeltjes te bedenken die jouw specifieke use-case goed verdragen, het is nog makkelijker om een andere use-case te vinden die niet binnen jouw regeltjes passen.

Je kan denk ik wel enkele criteria bedenken die leidend zijn:
  • Is het nieuw werk bedoeld om opbrengsten te genereren of om de originele auteur opbrengsten te ontnemen? Hoe staan die opbrengsten in verhouding tot de opbrengsten van de originele auteur?
  • Hoe gemakkelijk is iets (zowel syntactisch als semantisch) te kopiŽren? En welk soort kopie is het?
    - Een coverband brengt semantisch hetzelfde werk, maar syntactisch niet. (zelfde 'boodschap' in songtekst, maar andere uitvoering)
    - Een kopie van een boek in ander formaat is syntactisch en semantisch hetzelfde werk. (zelfde tekst, zelfde betekenis/verhaal)
    - Een collage van aparte stukken is syntactisch hetzelfde werk, maar semantisch niet. (zelfde foto, andere betekenis door combinatie met andere werken)
  • Welke portie van het nieuwe werk is van de originele auteur?
  • Welk soort werk is het en wat is de bedoeling ervan?
    Goeie software schrijven is dan wel een kunst, maar het is op zich geen kunst.
    Een fictie-boek is iets anders dan een non-fictie boek of een magazine.
Al bij al een moeilijke discussie.

Je moet ook verstaan dat het kopiŽren maar sinds de opkomst van het internet een grote explosie heeft gekend. De generatie die met internet is opgegroeid kijkt helemaal anders op kopiŽren als de oudere generaties. Ook zij die voor den brode rekenen op copyright hebben veelal een andere houding ertegenover.
Je kan er dus op rekenen dat copyright wetgeving best streng zal blijven tot de internet-generatie de fakkel in de politiek overneemt.

Door Tweakers user RoadRunner84, maandag 22 juli 2013 11:01

Over het schilderij voorbeeld, schilder ik van 1 foto en 'kopieer' ik dus letterlijk alles en is die foto niet van mij dan zou ik in theorie toestemming moeten vragen aan de rechthebbende voor het gebruik van deze foto. Gebruik ik delen, armen voeten, achtergrondje uit diverse bronnen (van mij of van anderen) dan is het werk een afgeleide. Natuurlijk hangt dit ook samen met schilderwijze enzovoorts maar als ik besluit om morgen een fotoserie van Erwin Olaf fotorealistisch na te schilderen dan bevind ik mij op copyrightgebied in zwaar weer.
Gevoelsmatig dan ;-) Schilder ik het idee na, dus bijvoorbeeld de serie waarin de modellen gemorphed in de muur zijn in een andere setting dan gebruik ik zijn 'idee'.
Je gebruikt twee termen die ik niet gebruik. Jij maakt onderscheid tussen kopieŽren en idee. Ik heb het over creatief werk, en ook al is het een kopie, het is toch een creatief werk. Merilyn Manson maakt een nieuw creatief werk, dat staat los van of het een idee of een kopie is. Er is dus geen inbreuk op het creatieve werk "Sweet Dreams, uitgevoerd door the Eurythmics", er is wel een inbreuk op het creatieve werk "Lyrics van Sweet Dreams" en op het creatieve werk "Melodie van Sweet Dreams".
Dat maakt muziek zoveel ingewikkelder dan boeken: er zijn drie creatieve werken die met elkaar verweven zijn.
Naar mijn idee maakt Marilyn Manos dus geen inbreuk op de uitvoering, wel op de tekst en melodie. Daarom zou ik ook zeggen dat daar eventueel licentiegelden over betaald zouden moeten worden.
Volgens je eigen verhandeling zou the Verve geen inbreuk maken, gezien ze ene klein stukje hargebruiken in een geheel andere context. Toch hebben ze licentiegelden betaald en zelfs daarna nog voor plagiaat veroordeeld. Hoe zit dat dan?

Reageren is niet meer mogelijk